- وَ لِلَّهِ يَسْجُدُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ « 1 » و تمام آن چه در آسمان‌ها و زمين است ، در برابر خدا سجده مىكنند . و نيز آيات ديگر . از طرفى مىبينيم خداوند ، خود از بيان حضرت موسى - عليه‌السّلام - به فرعون كه پرسيد : قالَ فَمَنْ رَبُّكُما يا مُوسى او [ فرعون ] گفت : پروردگار شما دو نفر كيست ؟ اى موسى ! مىفرمايد قالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى « 2 » گفت : پروردگار ما همان كس است كه آفرينش هر چيز را عطا فرموده ، سپس آن را هدايت فرمود . و در جايى ديگر نيز نسبت هدايت را به تمام مخلوق مىدهد و مىفرمايد : سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى الَّذِي خَلَقَ فَسَوَّى وَ الَّذِي قَدَّرَ فَهَدى « 3 » نام پروردگار بلندپايه‌تر و والاترت را تسبيح گوى ، آن كه آفريد و پرداخت و هموار نمود و هم او كه [ همه‌ى موجودات را ] قدر و اندازه‌گيرى نمود ، پس هدايت فرمود . با اين توضيح ، مىتوان گفت اگر واقعاً موجودات را شعور باطنى نبود ، آيات فوق معنايى نداشت . و از طرفى ديگر مىبينيم حضرت حقّ سبحانه خطاباتى با موجودات دارد و مىفرمايد : - قُلْنا يا نارُ كُونِي بَرْداً وَ سَلاماً عَلى إِبْراهِيمَ « 4 » گفتيم : اى آتش ، بر ابراهيم [ - عليه‌السّلام - ] خنك و مايه‌ى سلامتى و ايمنى باش .

--> ( 1 ) . سوره‌ى نحل ، آيه‌ى 49 . ( 2 ) . سوره‌ى طه ، آيات 49 و 50 . ( 3 ) . سوره‌ى اعلى ، آيات 1 - 3 . ( 4 ) . سوره‌ى انبيا ، آيه‌ى 69 .